Głosowanie w sprawie NGT: Parlament Europejski otwiera furtkę dla fali patentów
Opublikowano: 17 czerwca 2026 r.
Parlament Europejski zagłosował za daleko idącą deregulacją nowych technik genomowych (NGT). Nie udało się uzyskać większości dla poprawek mających na celu zapobieżenie patentowaniu roślin hodowanych metodami tradycyjnymi oraz roślin uzyskanych za pomocą NGT. „Dzisiejsze głosowanie to stracona szansa na ochronę europejskich rolników, hodowców i systemu żywnościowego przed rozszerzeniem zakresu patentów na nasiona. Tym wynikiem Parlament nie zdołał wyznaczyć jasnej granicy przeciwko kontroli korporacyjnej nad zasobami genetycznymi” – komentuje Paul Grabenberger, ekspert ds. polityki nasiennej w organizacji ARCHE NOAH.
W pierwotnym stanowisku w sprawie NGT, przyjętym w 2024 r., Parlament Europejski domagał się oznakowania produktów NGT oraz zakazu patentowania nasion. Dzisiaj posłowie do Parlamentu Europejskiego zatwierdzili rozporządzenie, które nie spełnia żadnego z tych postulatów. Poprawki, które ograniczyłyby patenty na nasiona, nie uzyskały większości głosów. „Niestety wielu posłów uległo presji ze strony przemysłu agrochemicznego. Bardzo niepokojące jest to, że większość posłów odrzuciła poprawkę, która pomogłaby zapewnić przestrzeń wolną od patentów dla rolnictwa wolnego od GMO” – powiedział Paul Grabenberger.
Swoją decyzją Parlament Europejski zwraca się przeciwko europejskim rolnikom i własnym wyborcom. Rolnicy stoją w obliczu ogromnej niepewności prawnej spowodowanej patentami na nasiona. 80 procent wyborców wyraźnie sprzeciwia się patentom na nasiona, co wykazało reprezentatywne badanie zlecone przez organizację „No Patents on Seeds!”. „Opatentowane nasiona mogą teraz stać się normą w Europie. Doświadczenia ze Stanów Zjednoczonych pokazują, że powoduje to zasadniczą zmianę na rynkach: duże korporacje zabezpieczają sobie prawa monopolistyczne, na przykład w odniesieniu do kluczowych cech, takich jak odporność na wirusy, i wypierają z rynku średnich hodowców” – komentuje Paul Grabenberger. Na całym świecie złożono już około 2000 wniosków patentowych dotyczących roślin modyfikowanych techniką NGT. Europejski Urząd Patentowy przyznaje również patenty na rośliny hodowane metodami klasycznymi – najnowszym przykładem jest patent firmy KWS na kukurydzę o lepszej strawności, który obejmuje nasiona, rośliny i kiszonkę. Patenty hamują innowacje w hodowli roślin, ograniczając dostęp do materiału biologicznego niezbędnego do opracowywania nowych odmian.
„Nie poddamy się. Chodzi tu o nic mniej niż o kontrolę nad naszą żywnością. Obecny tekst zawiera wiele niejasności prawnych, a państwa członkowskie powinny rozważyć podjęcie działań prawnych” – mówi Grabenberger. ARCHE NOAH wzywa również Komisję Europejską do przedstawienia propozycji zmian w dyrektywie UE w sprawie biotechnologii. Opublikowane w listopadzie 2025 r. własne badanie organizacji dotyczące patentów ostrzega, że patenty na rośliny NGT zagrażają przyszłości niezależnej hodowli roślin w Europie. „Komisarz Séjourné obiecała zająć się kwestią patentów po głosowaniu w sprawie NGT. Teraz Komisja Europejska musi wywiązać się z tego zobowiązania i przedstawić wniosek dotyczący zmiany dyrektywy UE w sprawie biotechnologii, aby zapewnić, że patenty nie zmienią oblicza europejskiego rynku nasion ze szkodą dla rolników i hodowców” – podsumowuje Grabenberger.
Survey on patents on plants
European Commission study on NGT patents
Common myths on NGTs and patents debunked
Source: ARCHE NOAH
Przetłumaczono z DeepL.com